e-Fatura / e-Arşiv fatura ne demek?
Bir mal veya hizmet satışını belgeleyen kayıt. Hem satıcının geliri hem alıcının gideri ve KDV indirimi buna dayanır.
Elindeki belgeyi okut
Dosya bilgisayarından çıkmaz; ayrıştırma tamamen tarayıcında yapılır.
Bu belge nedir?
Fatura, bir mal veya hizmet satışını belgeleyen temel kayıttır. İki taraf için de sonuç doğurur: satıcı için gelir ve hesaplanan KDV, alıcı için gider ve indirilecek KDV. Bu yüzden faturanın doğru düzenlenmesi yalnızca satıcının değil, alıcının da vergisel durumunu etkiler.
e-Fatura ile e-Arşiv fatura farklı iki uygulamadır. e-Fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı mükellefler arasında düzenlenir ve alıcıya sistem üzerinden ulaşır. e-Arşiv fatura ise sisteme kayıtlı olmayan kişi ve kurumlara düzenlenir, alıcıya e-posta veya bağlantı yoluyla iletilir. İkisi de kâğıt fatura ile aynı hukuki değerdedir.
Yasal olarak geçerli belge, elinizdeki PDF görüntüsü değil imzalı XML dosyasının kendisidir. PDF okunabilir bir görünümdür; muhasebe kaydı ve olası bir incelemede esas alınan XML'dir. Bu yüzden gelen faturaların XML dosyalarının da saklanması gerekir.
ETTN (Evrensel Tekil Tanımlama Numarası) faturanın tekil kimliğidir. Aynı faturayı iki kez kaydettiğinizi ya da elinizdekinin gerçekten o fatura olduğunu bu numara üzerinden ayırt edersiniz.
Hangi dönemi kapsar?
Faturada dönem değil TARİH vardır ve fatura tarihi hangi vergilendirme dönemine düşerse kayıt o döneme girer. Ayın son günlerinde düzenlenen faturalarda bu ayrım kritiktir: bir gün fark, KDV'nin hangi ayın beyannamesine gireceğini değiştirir. Faturanın size geç ulaşması kayıt dönemini değiştirmez; indirim hakkının kullanılabileceği süre mevzuatla sınırlıdır.
Belgede neye bakmalısın?
- Tutar
- "Vergiler Dahil Toplam Tutar" veya "Ödenecek Tutar" satırı. Üstündeki "Mal Hizmet Toplam Tutarı" KDV hariç matrahtır; ikisini karıştırmak kayıtta en sık yapılan hatadır.Bulamazsan: Toplam okunamadıysa faturanın sağ alt köşesindeki özet tablosuna bakın.
- Düzenlenme tarihi
- "Fatura Tarihi" alanı; faturanın üst bölümünde yer alır.
- Belge numarası
- "Fatura No" alanı. Yanında ayrıca ETTN yazar; ETTN faturanın tekil kimliğidir.
- Mükellef
- Faturada iki taraf vardır: düzenleyen (satıcı) ve muhatap (alıcı). Elinizdeki belgede hangisi olduğunuzu ayırt edin — gelen fatura gider, giden fatura gelirdir.
- Vergi kimlik / TC kimlik no
- Satıcı ve alıcı bölümlerinde ayrı ayrı vergi kimlik veya TC kimlik numarası.
- Vergi dairesi
- Satıcı bilgilerinde bağlı olduğu vergi dairesi.
İşlem yapılmazsa ne olur?
- Kayda alınmayan gelen fatura, hem gider hem KDV indirimi kaybı demektir; indirim hakkının kullanılabileceği süre sınırlıdır ve geçtikten sonra geri alınamaz.
- Düzenlenmesi gerektiği hâlde düzenlenmeyen fatura, özel usulsüzlük cezası doğurur ve gelirin gizlenmesi olarak değerlendirilebilir.
- Yanlış vergi kimlik numarası veya yanlış unvanla düzenlenen fatura, alıcının indirim hakkını tartışmalı hâle getirir; iptal ve yeniden düzenleme süreleri sınırlıdır.
- Yalnızca PDF'in saklanıp XML'in saklanmaması, incelemede belgenin aslının sunulamaması anlamına gelebilir.
Sık karıştırılanlar
- e-Fatura ile e-Arşiv fatura aynı şey değildir: farkları alıcının sisteme kayıtlı olup olmamasıdır, hukuki değerleri aynıdır.
- Faturayı almak ödemeyi yapmış olmak değildir; ödeme ayrı bir işlemdir ve dekontla belgelenir.
- PDF görüntüsü yasal belgenin kendisi değil, görünümüdür; asıl belge imzalı XML dosyasıdır.
Müşavirine sorarken ne demelisin
- “Bu faturayı hangi gider kalemine kaydediyoruz ve KDV'sini indirebiliyor muyum?”
- “Fatura tarihi ay sonuna denk geliyor — hangi dönemin beyannamesine girecek?”
- “Faturada bir hata varsa (unvan, vergi no, tutar) düzeltme için ne kadar sürem var?”
Sıkça sorulan sorular
İlgili belgeler
Son güncelleme: 12 Ağustos 2026